Fizykoterapia jest jedną z metod fizjoterapii. Jest formą leczenia wykorzystującą bodźce fizykalne, takie jak: prąd elektryczny, światło, ultradźwięki, pole magnetyczne, ciepło i zimno, wodę w postaci natrysków i kąpieli.
Może być stosowana jako leczenie uzupełniające lub jako podstawowa forma leczenia. Fizykoterapię stosuje się również jako postępowanie przygotowujące do stosowania innych metod w fizjoterapii.
Ambasada Zdrowia w ramach fizykoterapii proponuje szeroki zakres zabiegów:
• Laseroterapia
• Ultradźwięki
• Elektroterapie
• Magnetoterapie
WSKAZANIA:
• w ostrych i przewlekłych mięśniobólach różnego pochodzenia
• w chorobach zwyrodnieniowych stawów
• w urazach i przeciążeniach więzadeł stawu kolanowego
• w zespołach bólowych: "bolesnego barku", "łokcia tenisisty" i
"łokciagolfisty”
• w chorobach reumatycznych
• w nerwobólach (np. nerwu trójdzielnego, rwy kulszowej)
• w chorobach skóry i trudno gojących się ranach
• w ostrym i przewlekłym zapaleniu zatok
PRZECIWWSKAZANIA:
• skłonności do krwawień
• tkanki nowotworowe
• infekcje lokalne nieswoiste
• w stanach z wysoką gorączką
• u niemowląt
• ciąża
Ultradźwięki są falami akustycznymi wywierającymi na organizm człowieka działanie mechaniczne powodując mikromasaż tkanek. Mają właściwości przeciwbólowe, przeciwzapalne, zmniejszające napięcie mięśni, rozszerzające naczynia krwionośne, zwiększające przemianę materii. Stosowane są w leczeniu zespołów bólowych kręgosłupa i stawów, ostrogach piętowych, nerwobólach, bliznach, przykurczach Duputerna.
Ultradżwięki stosuje się w leczeniu skurczów mięśni i ścięgien. Wykorzystuje się je również do zwalczania bólu i w innych stanach chorobowych, gdyż dzięki falom dźwiękowym do organizmu można wprowadzić przez skórę lek, zabieg taki nazywa się ultrafonoforezą.
WSKAZANIA:
• w chorobach zwyrodnieniowych stawów i kręgosłupa (osteofity)
• w "ostrodze piętowej"
• w stanach pourazowych: złamaniach, zwichnięciach, skręceniach,
naderwaniach tkanek miękkich, krwiakach
• w chorobach reumatycznych
• w chorobach neurologicznych: neuralgiach, zapaleniach nerwów
Elektroterapia- jest to dział fizykoterapii wykorzystujący w celach leczniczych różnego rodzaju prądy (stałe, impulsowe małej i średniej częstotliwości). Ambasada Zdrowia proponuje zabiegi z elektroterapii takie jak:
GALWANIZACJA jest to zabieg polegający na działaniu prądu stałego na organizm.
WSKAZANIA:
• nerwobóle
• przewlekłe zapalenia nerwów oraz splotów i korzeni nerwowych
• zespoły bólowe na tle zmian zwyrodnieniowych stawów
• porażenia wiotkie
• zaburzenia krążenia obwodowego
• utrudniony zrost po złamaniach kości
PRZECIWWSKAZANIA
• stany zapalne skóry
• wyprysk
• stany gorączkowe
• porażenia spastyczne
JONOFOREZA- zabieg polegający na wprowadzony za pomocą prądu stałego leku do twojego organizmu.
WSKAZANIA:
• jonoforeza z chlorku wapnia: utrudniony zrost kostny, zaburzenia
naczynioruchowe, zapalenie krtani.
• jonoforeza z jodu: blizny, przykurcze bliznowate
• jonoforeza z prokainy (linokainy): nerwobóle
• jonoforeza z hydrokortyzonu: stany zapalne skóry i tkanek
miękkich, drobnych stawów i pochewek ścięgnistych
PRZECIWWSKAZANIA:
•pokrywają się zasadniczo z przeciwwskazaniami do galwanizacji
PRĄDY TENS- metoda przezskórnej, elektrycznej stymulacji nerwów.
WSKAZANIA:
• Bóle przewlekłe: kręgosłupa, stawów, mięśni, nerwobóle powstałe
w wyniku dyskopatii, zmian zwyrodnieniowych, urazów lub
spowodowane chorobami jak np.: reumatyzm, artrozy, gościec,
osteoporoza, arterioskleroza, SM, bóle blizn, zespół Sudeck'a i wiele
innych.
• Bóle ostre: pooperacyjne (w wielu klinikach na świecie TENS jest
zakładany pacjentom jeszcze w stanie znieczulenia), pourazowe,
pooparzeniowe, rwa kulszowa, rwa barkowa, epicondylitis, bóle
porodowe, migreny, bóle przy cystitis interstitialis , bóle
dusznicowe, bóle fantomowe po amputacjach.
• Zaburzenia ukrwienia, gojenia się ran, owrzodzenia, odleżyny,
złamania i pęknięcia kości, naderwania i stany zapalne ścięgien,
przeciążenia stawów, obrzęki w wyniku: urazów, zabiegów
operacyjnych, przy cukrzycy, SM, osteoporozie, chorobach naczyń
krwionośnych i innych.
• Zaburzenia ukrwienia i czynności kończyn i narządów
wewnętrznych w wyniku ucisków na nerwy wskutek zmian
zwyrodnieniowych kręgosłupa lub zmian naczyniowych.
• Zaburzenia funkcji mięśni szkieletowych, ścięgien i nerwów
ruchowych: osłabienie lub zaniki mięśni, bóle mięśni, przewlekłe
stany zmęczenia, wyczerpania po wysiłku, w wyniku
unieruchomienia po urazach (paraplegia, tetraplegia), operacjach
stawów lub ścięgien, udarach, urazach czaszkowo - mózgowych,
urazach sportowych, u chorych na stwardnienie rozsiane (SM),
porażenie mózgowe, przepuklinę oponowo-rdzeniową. Stymulacja
mięśni oddechowych po zabiegach operacyjnych np. torakochirurgii.
Łagodzenie nadmiernego napięcia mięśniowego (spastyczność).
• Ponadto stymulacja jest pomocna w leczeniu: zaburzeń funkcji
narządów w wyniku ucisku kręgów na unerwienie ( np. zaburzenia
słuchu, wzroku, funkcji serca, snu itd.). Dobrane parametry i
miejsca stymulacji, hamują odruchy wymiotne po znieczuleniu,
chemii, w chorobie lokomocyjnej, łagodzi np. objawy ch. Alzheimera
PRZECIWWSKAZANIA
• rozrusznik serca, silna arytmia serca
• epilepsja
• ciąża - nie wolno stymulować brzucha ciężarnej (warto natomiast
łagodzić stymulacją ból pleców, rwę kulszową a szczególnie ból
porodowy!)
• zaawansowane żylaki zewnętrzne w miejscu aplikacji elektrod (np.
żylaki na nogach lub znaczne hemoroidy)
• nie wolno powodować skurczu mięśni po operacji lub urazach
mięśni lub ścięgien, dopóki nie zezwoli na to lekarz prowadzący.
Warto natomiast stymulować parametrami znoszącymi ból,
przyspieszającymi gojenie i likwidację obrzęku.
• implanty metalowe nie są przeciwwskazaniem do stymulacji TENS!
Prowadzone m.in. w Klinice Rehabilitacji CMKP w Konstancinie przez prof. Janiszewskiego badania, wykazały brak wpływu stymulacji TENS na implanty. Producenci sprzętu zobowiązani są prawnie, do gromadzenia wszelkich informacji o działaniach ubocznych
Do dnia dzisiejszego, nie zanotowano żadnego przypadku działań ubocznych stymulacji TENS na metalowe implanty. Przeciwwskazaniem są natomiast prądy stałe (galwaniczne) oraz zmienne wysokiej częstotliwości, które mogą powodować niekorzystne reakcje implantu.
PRĄDY INTERFERENCYJNE (NEMECA) - są to prądy średniej częstotliwości, skrzyżowane. Zasada działania polega na wprowadzeniu do tkanek 2 obwodów prądów zmiennych o średniej częstotliwości: 1 obwód - 4000 Hz, i 2 obwód - 4100 Hz. W miejscu nałożenia prądów wytwarza się nierównomierne pole elektryczne obejmujące stosunkowo duży obszar ciała Prądy interferencyjne przenikają głęboko w tkanki, nie powodując spadku napięcia przy przechodzeniu przez skórę. Łagodzą ból , zwiększają ukrwienie, usprawniają przewodnictwo nerwowe nerwów ruchowych oraz podwyższają próg czucia nerwów czuciowych.
WSKAZANIA:
• przy skręceniach, zwichnięciach i złamaniach
• przy naciągnięciu mięśni i mięśniobólach
• w zwichnięciu stawu biodrowego i zmianach zwyrodnieniowych
• w dyskopatii i rwie kulszowej
• w ZZSK
• w zapaleniu okołostawowym stawu barkowego
• w wylewach, krwiakach i zapaleniu okołostawowym stawu
barkowego.
PRĄDY DIADYNAMICZNE (DD)- są to prądy impulsowe o niskiej częstotliwości i charakteryzują się działaniem dynamogennym, to znaczy: przenikaniem w głąb tkanek. Ten czynnik ma właściwości wzbudzania względnie zwiększania pobudliwości, a więc przywracania tkankom ich normalnego, fizjologicznego dynamizmu (siły i napięcia). Podczas zabiegu w krótkim czasie kilkakrotnie zmieniamy rodzaj prądu . Działanie prądów DD, w zależności od ich rodzaju, polega na przekrwieniu, efekcie przeciwbólowym, zmniejszeniu napięcia lub stymulacji mięśni. Jest to działanie miejscowe i stosunkowo płytkie.
WSKAZANIA:
• w przewlekłych stanach bólowych, nerwobólach i mięśniobólach
• w stanach pourazowych z obrzękiem
• w zesztywnieniu stawów
• w stymulacji mięśni w niedowładach wiotkich
• przy zwiększonym napięciu mięśni gładkich
ELEKTROSTYMULACJA - są to prądy małej częstotliwości złożone z impulsów o różnym przebiegu i częstotliwości , których parametry możemy dowolnie regulować i dowolną ilość razy powtórzyć. Cechą tych prądów jest zdolność wywoływania w czasie ich przepływu skurczów mięśni szkieletowych. Celem zabiegu jest pośrednie pobudzenie w wyniku stymulacji właściwego nerwu i bezpośrednie pobudzenia mięśnia .
WSKAZANIA:
• zapobieganie zanikom odnerwionych mięśni
• odbudowa upośledzonych mięśni np. po porażeniach lub po zdjęciu
opatrunku
TERAPIA MAGNETYCZNA- Terapia pulsującym polem magnetycznym małej częstotliwości powoduje przemieszczanie się jonów, czego skutkiem jest hiperpolaryzacja błony komórkowej, co zwiększa wykorzystanie tlenu przez komórkę i tym samym wzmaga przemianę materii. Pole magnetyczne przenika przez wszystkie tkanki równomiernie. Zabiegi mogą być wykonywane poprzez ubranie, gips czy bandaże. Można stosować u pacjentów z endoprotezą, gdyż metal nie jest przeciwwskazaniem.
WSKAZANIA:
• po świeżych złamaniach, przyspiesza formowanie kostniny
• korzystne działanie na tkankę kostną i łączną (osteoporoza)
• przeciwzapalnie i przeciwobrzękowo
• w chorobach naczyń
• w leczeniu różnych form bólu